De Zuiderzee – 67 – Volendam, het toerisme en de palingsound

Volendam is onze laatste stop, van dit deel van onze reis, langs de kusten van de voormalige Zuiderzee. Het dorp staat bekend om zijn visserij, toerisme en de palingsound. Die laatste is niet het geluid van de paling die er ooit gevangen werd, maar van de popbandjes die er vandaan komen. 

 

Van The Cats en BZN, tot Nick en Simon, Volendam heeft veel succesvolle muzikanten voortgebracht. We hebben het dan niet over rebelse, of baanbrekende rockers, maar wel heel commerciële jongens en meisjes die goed door hadden wat het grote publiek graag wou horen.

Op weg vanaf Edam beginnen we al 'One Way Wind' te neuriën, één van de hits van The Cats, uit de jaren '60. We rijden een eind terug over de provinciale weg en slaan af bij windmolen de Kathammer, met daarachter een vakantiepark, Marinapark Volendam, met groen en wit geschilderde huisjes, vormgegeven als een oud vissersdorp.

De molen is van oorsprong 17e eeuws, maar werd in 1897 herbouwd, nadat hij verwoest was door brand. Volgens Wikipedia sloeg de bliksem in op Sinterklaasavond, waardoor het dochtertje van de molenaar gedood werd en hij zelf ernstig gewond raakte. De herstelde molen verloor in 1911 zijn wieken, maar dat is, bij een restauratie in 1986, weer rechtgezet.

Op zoek naar een parkeerplaats vlak bij de haven rijden we het dorp bijna weer uit. We slaan een weggetje in dat, ondanks een bord dat aangeeft dat het doodloopt, uitkomt op de zeedijk. Links kijken we uit over het Markermeer, rechts is een industrieterrein. 

In de verte zien we het oude vissersdorp liggen. Er is vrijwel geen verkeer, slechts hier en daar een wandelaar, als we langs de eerste dijkhuisjes komen, met hun houten gevels en witgeschilderde daklijsten. Maar als we de haven naderen wordt het snel drukker. Wanneer we de eerste boetiekjes en terrasjes tegenkomen rijden we stapvoets door een dichte menigte.

Bij een van de restaurantjes stel ik voor om vanuit de auto koffie te bestellen, we komen zo langzaam vooruit dat we tijd genoeg zouden hebben om het op te drinken. We zingen nu uit volle borst 'One Way Wind', ook al komen we wat tekst betreft niet verder dan de eerste regels van het refrein en willen we eigenlijk alleen nog maar weg uit de drukte.

Het toeristenseizoen is nog niet eens begonnen. We zien een bord waarop staat dat de dijk voor auto's gesloten is van 1 april (dat is de volgende dag !) tot 1 november, tussen 11 uur 's ochtends en 11 uur 's avonds. We hadden geen dag later moeten komen.

Als ik het later nog eens bekijk, via Google Streetview, blijkt dat er hier daar nog best een leuk geveltje boven de souvenirwinkeltjes te zien is. We hebben er niet veel van meegekregen en zijn blij als we een zijstraat zien en we van de dijk weg kunnen komen. 

 

NB: De beschreven autorit maakten we in het voorjaar van 2019. Het is nu, vanwege de coronamaatregelen, waarschijnlijk heel rustig in Volendam...

 

---

Tekening: Gerard Kuit 

Foto's: Jan de Stripman 

Bronnen: Monumenten In Nederland - Noord-Holland 2006; Jacobus Craandijk - Wandelingen door Nederland 1887; Google maps; Wikipedia en andere websites

De Zuiderzee – 31 – Windmolen de Maagd in Hulshorst

We denken tegenwoordig dat we reuze modern bezig zijn met onze windturbines en waterkrachtcentrales, maar in feite is het een flinke stap terug in de tijd. De eerste industrie in ons land werden voor het grootste deel aangedreven door de wind en het water.

De Veluwe stond ooit vol met watermolens, waar papier werd gemaakt, hout gezaagd en van alles en nog wat werd vermalen. In de rest van het land kon je niet om je heen kijken of je zag wel ergens een windmolen staan en onze schepen voeren de hele wereld over, op windkracht.

Het is pas sinds de uitvinding van de stoommachine en de grootschalige toepassing daarvan, in de 19e eeuw dat, we verslaafd zijn aan fossiele brandstoffen. Daarvoor deden we alles met duurzame, groene energie.

Watermolens komen we op onze toch langs de kust van de Zuiderzee niet tegen, maar er staat nog wel, hier en daar, een oude windmolen.

Ook in het dorpje Hulshorst. Maar eerst passeren we het park waar vroeger de buitenplaats heeft gestaan, waar het dorp naar genoemd is. Het huis is afgebroken, maar de bomen en de vijver zijn er nog. Zo te zien is het privéterrein.

Op Wikipedia lees ik: 'Hulshorst heeft een molen met de naam De Maagd en een eigen voetbalvereniging (VV Hulshorst) en tennisvereniging (T.V. Hulshorst), verder heeft het dorp een eigen ruitervereniging met manege.'

Die molen vinden we als we vanaf de Zuiderzeestraatweg rechtsaf slaan en een klein stukje door een woonwijk rijden. De Maagd, gebouwd in 1898, staat er netjes bij. Maar wat mij vooral opvalt is de enorme wolk huiszwaluwen die er rond het bouwwerk en de omringende huizen vliegt. Het is eind zomer, alle jongen zullen groot zijn en dat is hier goed te zien. Bij tientallen zwieren ze door het zwerk. Prachtig !

De Maagd blijkt een eigen website te hebben: molenhulshorst.nl Daar zie ik dat er rond Sinterklaas pepernotenmix wordt verkocht, om thuis zelf pepernoten van te bakken. In de molenwinkel zijn ook diverse boordmixen te koop, uiteraard ter plaatse gemalen. Als wij er zijn is die helaas gesloten.

Gerard en ik maken een paar foto's van de molen, want daar was het ons uiteindelijk om te doen. Daarna rijden we weer terug naar de straatweg. Onze volgende halte is Putten, een wat groter dorp waar Hulshorst tegenwoordig, administratief, ook onder valt...

---

NB: Dit verhaal is geschreven in 2015, voor het verenigingsblad van Artishock in Soest. De situatie ter plaatse kan inmiddels veranderd zijn.

Tekeningen: Gerard Kuit 

Bronnen: Jac.P.Thijsse – Langs de Zuiderzee 1915; Monumenten in Nederland - Gelderland 2000; Google maps, Wikipedia en andere websites.