Posts tonen met het label fort ossenmarkt. Alle posts tonen
Posts tonen met het label fort ossenmarkt. Alle posts tonen

vrijdag 9 september 2011

De Vecht 34 – Wandelen door Weesp


 Weesp is een mooi stadje en op een zondagochtend in februari is het er heerlijk rustig. Ik laat me met mijn rolstoel door Gerard eerst, vanaf het eilandje met fort Ossenmarkt, de witte ophaalbrug over duwen. We rijden een stukje langs de rivier, over de Hoogstraat, eigenlijk de oude rivierdijk.

Links passeren we vriendelijke grachtenpandjes, rechts het water met zeilboten, motorjachtjes en kleumende eenden. Ter hoogte van de kerk, op de hoek is een cafeetje, slaan we linksaf de stad in.

De oude, gotische Laurenskerk staat met zijn kont naar de rivier gekeerd. Het is vermoedelijk oneerbiedig om het zo te zeggen, maar de achterkant, het koor, is het eerste dat we zien. De toren staat aan de stadkant.



Door de Kerkstraat komen we in de Nieuwstraat, één van de belangrijkste winkelstraten van Weesp. Het is een smal straatje, dat een lange kromming maakt, met de loop van de Vecht mee. Leuke oude geveltjes, maar de boompjes die er langs staan zijn wat iel en er is veel plaats gemaakt voor parkerende auto's.

Op doordeweekse dagen is het hier vast een heel gedrang. Nu rollen wij er ongehinderd langs, op zoek naar het gemeentehuis, links om de hoek.Onderwijl probeer ik vanuit mijn rolstoel, met mijn kleine cameraatje wat sfeervolle foto's te maken.

We rijden het straatje, met de wijdse naam 'Grote plein', een eindje in, om een beter zicht op het stadhuis te kunnen krijgen. Dat is een behoorlijk indrukwekkend gebouw, hoor. In de verte doet het wel wat denken aan het Paleis op de Dam, in Amsterdam, maar dan een stuk kleiner. Het is wel in dezelfde stijl gebouwd en van dezelfde, blauwgrijze steen. Boven de drie ingangsdeuren is een balkon, daarboven de smaakvol versierde gevel en een vrolijk torentje.

Op de brug over de oude gracht houden we halt om foto's te maken. Deze gracht is nog stiller dan de winkelstraat die we zojuist overgestoken zijn. We lopen dus maar terug, langs de Laurenskerk, richting St. Laurentiuskerk, die andere toren van Weesp, die je al van verre ziet, hoog en spits boven de huizen uitstekend. De namen van de kerken zijn vrijwel identiek, daar zit vast een lange geschiedenis van geloofsstrijd achter...


We komen uit op de Slijkstraat, nog zo'n schilderachtig winkelstraatje, met mooie geveltjes. We gaan linksaf en als we bij het water komen, rechts. Dit smalle weggetje heet 'Achterom' en voert langs een paar indrukwekkende panden. Oude brouwerijen en jeneverstokerijen, Weesp stond er lange tijd bekend om. Er is nu voornamelijk horeca in gevestigd.

Aan het eind glibbert Gerard het hellende stuk plaveisel op dat ons terug brengt op de Hoogstraat, bij de brug over het Smalweesp. Aan de overkant lonkt een cafeetje met de naam 'Toeters en bellen'. Dat schrikt ons niet af, ik heb het koud gekregen in mijn rolstoel en verlang naar een lekker warm bakkie koffie...



Thuisgekomen ontdek ik dat een groot deel van onze wandeling na te doen is via Googlemaps. Type 'Weesp Hoogstraat' in en klik op de rode A die op de luchtfoto van de stad verschijnt, vervolgens in het ballonnetje doorklikken op de link 'Streetview'. Je start dan bij de brug naar Ossenmarkt. Het is even goochelen voor je de besturing van het beeldscherm onder de knie hebt, maar dan kun je virtueel langs de Vecht en door Weesp wandelen !



Dit verhaal verscheen in 2009 in de Artishockberichten, verenigingsblad van culturele vereniging Artishock in Soest. Omstandigheden kunnen inmiddels veranderd zijn.




Tekening: Gerard Kuit

Bronnen: Prof. J.A.de Rijk – Wandelingen door Gooi- en Eemland 1905; Jac.P.Thijsse – De Vecht 1915; Monumenten in Nederland – Noord-Holland 2006
 


zaterdag 3 september 2011

De Vecht 33 – Weesp, Fort Ossenmarkt


'Ook Weesp heeft dagen van bloed en vuur te boeken gehad in haar historierollen...', schrijft Professor de Rijk, rond 1900, in zijn boekje 'Wandelingen door Gooi- en Eemland'.

'Krijgshaftig was het ! Zoo krijgshaftig, dat er langen tijd velen waren, die meenden, dat het zijn naam dankte aan het middel-Nederlandsche “wispe” (wesp) welke naam de plaats vergelijkenderwijs zou gekregen hebben om haar kloekmoedigen tegenstand tegen hare vijanden.'

Van die krijgshaftige historie zijn ook vandaag nog veel overblijfselen te zien. Als je, zoals wij, van over de Vecht het stadje nadert, kom je bijvoorbeeld over een brug die leidt naar het fort Ossenmarkt. 
 

Ophaalbrug bij fort Ossenmarkt
Dit stoere, ronde vestingwerk, dat veel lijkt op fort Uitermeer, dat we eerder passeerden, maar dan in veel betere staat, ligt op een versterkt eilandje in de rivier. Met twee puntige bastions, ter weerszijden van het fort, vormt het een indrukwekkende verdediging tegen ieder die van deze kant het stadje binnen zou willen vallen.

De bastions waren er eerder dan het fort. Ze heten Bakkerschans en Nieuwe Achtkant en maken deel uit van een 17e eeuws plan, dat in totaal acht bastions omvatte. Het ontwerp was van Johan Maurits van Nassau, in het kader van wat nu de Oude Hollandse Waterlinie wordt genoemd.

Van de acht bastions zijn er maar vier verwezenlijkt. Naast de twee op het eilandje vinden we aan de zuidkant van de stad nog het Utrechtse Front, met de bastions Rozeboom en Draaierschans. De overige vier zijn nooit gebouwd, maar in het stratenpatroon kun je nog wel sporen van hun aanleg terug vinden.

Fort Ossenmarkt werd halverwege de 19e eeuw opgetrokken, als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Het is een rond torenfort, met een half ondergrondse kelderverdieping en daarboven een etage voor geschut. Een halfrond, uitgebouwd, trappenhuis en een houten ophaalbrug geven het een haast middeleeuws aanzien.

In 1991-'92 is het fort in- en uitwendig gerestaureerd. Nu biedt het onderdak aan verschillende kleine bedrijven en verenigingen. In het naastgelegen bastion Bakkerschans is in de jaren '80 een theetuin aangelegd. De bijbehorende theeschenkerij, gevestigd in een oude munitieloods, is maar beperkt open.*)

Gerard parkeert de auto naast het fort en we besluiten nu toch maar mijn rolstoel uit te laden om het stadje verder te kunnen verkennen. 
 


*) Op Monumentendag, 10 september 2011, is de tuin de hele dag toegankelijk. Zie voor meer informatie: www.theetuin.nl



Dit verhaal verscheen in 2009 in de Artishockberichten, verenigingsblad van culturele vereniging Artishock in Soest. Omstandigheden kunnen inmiddels veranderd zijn.




Tekening: Gerard Kuit

Bronnen: Prof. J.A.de Rijk – Wandelingen door Gooi- en Eemland 1905; Jac.P.Thijsse – De Vecht 1915; Monumenten in Nederland – Noord-Holland 2006

Fort Ossenmarkt op www.stelling-amsterdam.nl