Posts tonen met het label van Houten. Alle posts tonen
Posts tonen met het label van Houten. Alle posts tonen

vrijdag 30 september 2011

De Vecht 36 – Van Weesp naar Muiden


Op een kille, mistige zondagochtend in november vertrekken Gerard en ik voor de laatste etappe van onze reis langs de Vecht. Sinds 2005 zijn we al op pad en nu, bijna 5 jaar later, naderen we dan toch de finish. Want bij Muiden, het einddoel voor vandaag, mondt de rivier uit in zee.

Zee ? Ja, vroeger heette dat de Zuiderzee en was er eb en vloed. Na de aanleg van de afsluitdijk, in 1932, veranderde de naam in IJsselmeer. Met de aanleg van de Flevopolders werd het gedeelte waar de vecht in uitmondt, na 1957, omgedoopt in IJmeer.


Boerderij de Vechthoeve bij Muiden

Maar zover zijn we nog niet. Eerst rijden we voor de derde keer naar Weesp. Dit keer rijden we het stadje binnen bij het industrieterrein, waar voorheen de van Houten fabrieken voor nieuwe welvaart zorgden. We stoppen even bij de villa Casparus, gebouwd door een van de telgen van het chocoladegeslacht.

Daarna zoeken we onze weg door de stille straatjes, naar fort Ossenmarkt, de enige plaats waar we tussen Weesp en Muiden de rivier over kunnen steken. We willen langs de Vecht zelf, naar Muiden rijden, niet over de kortere provinciale weg.

We rijden onder de spoorlijn van Amsterdam naar Amersfoort door. Aan de rechterkant staat een klein houten boerderijtje. Van dat soort zullen we er meer passeren. De Vecht was eeuwenlang van groot belang als handelsroute naar Utrecht en verder richting Rijn en achterland. Die route moest verdedigd en bewaakt worden. Onze hele reis zijn we van fort naar versterking gereden en ook hier is dat het geval.


Omdat er vanuit de forten vrijuit over het omringende land geschoten moest kunnen worden, was het lange tijd verboden om in steen te bouwen. Dit was in de zogenaamde 'Kringenwet' geregeld. Vestingwerken werden in categorieën verdeeld en afhankelijk van de indeling mocht er in kringen van 300 tot 1000 meter slechts gebouwd worden met brandbare materialen.

Op dit gedeelte tussen Weesp en Muiden komen we maar één oudere boerderij tegen met een stenen gevel. Die ligt waarschijnlijk precies tussen de beide vestingen in.

Al spoedig kronkelen we over een smal weggetje met de rivier mee. Het weer klaart een beetje op, gelukkig. En zoals gebruikelijk op zondagochtend is weinig verkeer, afgezien van joggers en fietsers.

Aan de linkerkant wordt het zicht op de Vecht geblokkeerd door woonboten en de tuintjes, bomen en heggen die daarbij horen. Rechts is zo nu en dan een vrij zicht over de polders richting Naardermeer.


Zo nu en dan is er even een onderbreking in het lint van woonarken, schuurtjes en schuttingen. Net genoeg om ons een blik te gunnen op de mooiste houten boerderij, de Vechthoeve, die op de andere oever staat.

Het is een elegant, lichtgrijs geschilderd gebouw, uit 1899, met een rood pannendak. Als je niet wist dat het een boerderij was zou je het zo voor een 19e eeuwse villa houden. Het staat dwars op de rivier te pronken met zijn decoratieve daklijsten en balkon. Terras aan de rivier en zeilboot aan de steiger. Genoeg om een mens aan het dromen te zetten.

We zetten de auto even aan de kant om een foto te nemen. Maar daarvoor moeten we ons voorzichtig tussen de tuintjes van twee woonboten wagen. Gelukkig maken we niemand wakker. Voor ons horen we het verkeer op de A1 ronken. We zijn al vlakbij Muiden.


Ps: Bij het zoeken op internet naar informatie over deze regio stuitte ik op plannen om de Vecht, vlak voor Muiden, door middel van een aquaduct, over de A1 te leiden. In de Bloemendalerpolder, tussen Weesp en Muiden, zouden 2750 nieuwe woningen gebouwd gaan worden. Als dit doorgaat zou wellicht de monumentale boerderij 'de Vechthoeve' moeten wijken.
Door de financiële crisis is het hele plan vertraagd, maar in 2012 zou een akkoord over de plannen gesloten moeten worden. Zie ook wegenwiki.nl 



Dit verhaal verscheen in 2009 in de Artishockberichten, verenigingsblad van culturele vereniging Artishock in Soest. Omstandigheden kunnen inmiddels veranderd zijn.




Tekening: Gerard Kuit


Bronnen: Prof. J.A.de Rijk – Wandelingen door Gooi- en Eemland 1905; Jac.P.Thijsse – De Vecht 1915; Monumenten in Nederland – Noord-Holland 2006

Muiden op Google Maps
 

dinsdag 20 september 2011

De Vecht 35 – Weesp en de cacao-connectie

Chocoladeliefhebbers opgelet ! Jullie beseffen het waarschijnlijk niet, maar over de hele wereld genieten mensen van chocolade, dankzij een uitvinding uit Holland.

Toen tekenaar Gerard Kuit en ik enige tijd geleden Weesp bezochten zijn we ook even gestopt bij de van Houten fabriek. Of wat daar nu nog van over is. Al pratende kwamen we tot de ontdekking dat onze families een cacao-connectie hebben.

Mijn vader werkte lange tijd in de Amsterdamse haven en heeft daar menige cacaoboot helpen lossen. Mijn moeder heeft een tijdje als inpakster gewerkt bij chocoladefabriek Bensdorp, in Bussum. En Gerard's familiegeschiedenis ligt voor een deel in Weesp, bij van Houten's cacao. Zijn oma is geboren in Weesp en haar vader en grootvader hebben bij van Houten gewerkt. 


Is dat dan zo bijzonder ? Zullen sommigen zich misschien afvragen. Nou, nee, half Weesp werkte op een zeker moment bij van Houten. Maar de uitvindingen, die in die fabriek gedaan, zijn waren wel van groot belang ! Nu, ja, ze zijn niet echt in Weesp gedaan, maar wel door de grondlegger van het concern, Casparus van Houten Sr. (1770-1858). Deze opende in 1815 zijn eerste chocoladefabriek, in Amsterdam.

Villa Casparus
In 1828 kwam hij met een procedé dat het makkelijker maakte om het vet uit de cacaobonen te halen, waardoor die beter tot poeder vermalen en verwerkt konden worden, in allerlei heerlijke producten. Dit door van Houten uitgevonden proces, dat 'Dutching' wordt genoemd is nog immer, wereldwijd, de manier om cacaopoeder te maken.

In 1850 verplaatste zijn zoon Coenraad het bedrijf naar Weesp. Onder kleinzoon Casparus jr. ging van Houten internationaal. Hij was een van de eerste die reclamecampagnes lanceerde, met wervende teksten op trams en gevels.

Op de golven van het succes bouwde Casparus een enorme villa aan het Smalweesp, het gebouw staat er nog, maar in de 99 kamers zijn nu appartementen gevestigd. Casparus stierf zelf in 1901, het jaar dat zijn villa gereed kwam.


Uiteindelijk werd het bedrijf in 1962 verkocht en in '71 werden de fabrieken in Weesp gesloten. Van de originele gebouwen is nu niet veel meer terug te vinden. De tekening bij dit verhaal heeft Gerard gemaakt met een oude foto als voorbeeld.

Het merk van Houten bestaat nog wel en is momenteel eigendom van het Zwitserse bedrijf Barry Callebaut. En het bedrijventerrein aan de noordkant van Weesp heet nog steeds 'van Houten industriepark'.

Met de overgrootvader van Gerard liep het allemaal nog treuriger af. Hij stierf toen hij, bij het instappen, tussen een al rijdende trein en het perron terecht kwam...




Dit verhaal verscheen in 2009 in de Artishockberichten, verenigingsblad van culturele vereniging Artishock in Soest. Omstandigheden kunnen inmiddels veranderd zijn.






Tekening: Gerard Kuit
Bronnen: Prof. J.A.de Rijk – Wandelingen door Gooi- en Eemland 1905; Jac.P.Thijsse – De Vecht 1915; Monumenten in Nederland – Noord-Holland 2006